Scorecard Opvolging
wat is de scorecard ?nieuws
1. de overdrager vindt een nieuwe rol
2. een bekwaam en gemotiveerd opvolger wordt de nieuwe leider
3. de relatie tussen de overdrager en de opvolger is goed
4. in de familie bestaan goede relaties
5. er is governance van het bedrijf en van de familie
6. de opvolger vormt een team met niet-familieleden
7. alle alternatieven worden grondig onderzocht
8. het familiebedrijf wordt professioneel gerund
9. de opvolging leidt tot een correcte regeling van de eigendom
10. de opvolging wordt planmatig aangepakt
wat is uw score ?
heeft u vragen ?
 
  jozef lievens
expert aan het woord
www.familiebedrijf.be
www.ing.be

1. de overdrager vindt een nieuwe rol
Voor de meeste overdragers is de opvolging een ingrijpend proces. Nadat zij vele jaren hun beste krachten hebben gewijd aan het familiebedrijf, breekt er een nieuwe fase aan in hun leven.
Overdragers spelen een zeer belangrijke rol in het opvolgingsproces. Indien zij niet ten volle gaan voor de opvolging, zal het proces meestal op de klippen lopen.
In wezen brengt de overdracht van leiding – en ook van eigendom – met zich mee dat de overdrager een nieuwe rol gaat spelen. Opdat dit succesvol zou verlopen, is het aangewezen dat de overdrager een en ander goed overweegt en plant. Dit planningsproces bestaat uit vier stappen :

Stap 1 : Neem de juiste beslissingen met betrekking tot de toekomst van het familiebedrijf
Dit vergt een grondig onderzoek van alle mogelijkheden : familiale opvolging, familiale controle en aanstelling van een extern manager of verkoop. We behandelen dit in succesfactor 7.

Stap 2 : welke visie heeft de overdrager met betrekking tot zijn nieuwe rol ?
Het is van doorslaggevend belang dat de overdrager goed nadenkt over de nieuwe rol die hij wil spelen. Volgende vragen kunnen hierbij helpen :

  • Welke nieuwe rol zal de overdrager in het familiebedrijf spelen ?
    Onderzoek wijst uit dat de meeste overdragers niet van vandaag op morgen uit het familiebedrijf verdwijnen. De meeste overdragers gaan eerder een nieuwe rol spelen in het familiebedrijf : voorzitter van de raad van bestuur, lid van de raad van bestuur, adviseur. Deze laatste rol komt in de praktijk erg veel voor.
  • Wat zijn de rechten, plichten en grenzen die deze nieuwe rol in het familiebedrijf met zich meebrengt ? Om conflicten met de opvolger te vermijden is het aangewezen dat dit precies wordt afgelijnd.
  • Welke nieuwe activiteiten zal de overdrager ontplooien buiten het familiebedrijf ? De mogelijkheden zijn onbeperkt : reizen, aan sport doen, zich eindelijk wijden aan een hobby waar nooit tijd voor was, meer tijd besteden aan kinderen en kleinkinderen, lesgeven en dergelijke meer. Maar de overdrager kan ook een actief worden in het verlengde van het ondernemersschap : mandaten als bestuurder in andere vennootschappen opnemen, bestuurder worden in een non-profitorganisatie, filantropische projecten op professionele wijze opstarten en begeleiden.
  • Hoe ziet de levenspartner de nieuwe rol van de overdrager en haar/zijn eigen rol in de toekomst ?

Stap 3 : hoe ziet de financiële situatie van de overdrager eruit na de overdracht ?
In de meeste gevallen zal de financiële situatie van de overdrager na de overdracht veranderen. Vergoedingen en andere voordelen, afkomstig van het familiebedrijf, vallen meestal weg. Goede financiële planning – in samenwerking met de accountant, bankier of financiële planner – is belangrijk.

Stap 4 : van "ik" naar "wij"
Deze stap vergt een wijziging in het denken van de overdrager. In veel gevallen zal de overdrager jarenlang degene geweest zijn rond wie het familiebedrijf draaide. De opvolging heeft meestal tot gevolg dat hierin verandering komt.

In plaats van draaischijf wordt de overdrager een deel van een geheel : voorzitter of lid van de raad van bestuur, adviseur naast de opvolger en diens team, lid van een familieforum. De overdrager dient zich te realiseren dat deze evolutie deel uitmaakt van de rolwisseling, die in het opvolgingsproces plaatsgrijpt. Voor vele overdragers vergt dit een mentaal rijpingsproces, dat niet steeds rechtlijnig verloopt.

In deze fase is het van belang dat de overdrager:

  • zich houdt aan de rol, die is afgesproken;
  • ruimte geeft aan de opvolger(s);
  • de bevoegdheden van de opvolgers respecteert;
  • de werking respecteert van de organen, die meestal naar aanleiding van de opvolging nieuwe slagkracht krijgen (meestal de raad van bestuur en het familieforum).

In veel familiebedrijven verloopt dit stappenplan vlotter wanneer het wordt aangestuurd door een onafhankelijke derde, zoals een specialist inzake familiebedrijven.


Jozef LIEVENS is advocaat-vennoot van Eubelius. Hij is gedelegeerd-bestuurder van het Instituut voor het Familiebedrijf en FBNet Belgium. Hij doceert bedrijfsoverdracht en governance in het familiebedrijf aan de Europese Hogeschool Brussel (EHSAL). Zijn website is: www.familiebedrijf.be
  top
 
  © 2006 all rights reserved indiegroup